Het is niet leuk als je in een crisis terecht komt en toch kan dit ontzettend helend zijn. Waarom? Omdat een crisis een manier kan zijn waarop het leven je helpt om los te breken uit vastgeroeste en uitgediende patronen. Hoe dat zit lees je in dit artikel.

Tegengestelde krachten

Er zijn twee tegengestelde krachten in ons actief:

  • een progressieve kracht en
  • een conservatieve kracht.

Astrologisch gezien zou je Jupiter als representant van de progressieve kracht kunnen zien en Saturnus als de representant van de conservatieve kracht. Waar voor Jupiter the sky the limit is, op het roekeloze af, daar houdt Saturnus graag vast aan het oude bekende en zorgt voor stabiliteit. Ondanks dat beide energieën precies doen wat de ander niet wil heb je ze toch beide nodig.

De conservatieve kracht

Wij mensen zijn gewoontedieren; we houden graag vast aan dat wat bekend terrein is. Ons ego zoekt zekerheid en vastigheid, omdat het in zichzelf geen vastigheid heeft; zijn essentie is immers angst. Dit vast houden aan wat je hebt kom je op allerlei terreinen van het leven tegen. Een kleine en verre van complete selectie:

  • vast houden aan fysieke materie: diefstalbeveiliging, inboedelverzekering, schuren, kelders en zolders vol met spullen die je waarschijnlijk nooit meer zult gebruiken, de spreekwoordelijke Hollandse zuinigheid;
  • vast houden aan verworvenheden: beloofd is beloofd, moeite met een stap terug doen, op je strepen staan, vechten voor cao-afspraken, ontslagbescherming, huurdersbescherming, baangarantie, een vast contract;
  • vast houden aan personen: bidprentjes, altaartjes, een ex-geliefde niet kunnen los laten, stalken;
  • vast houden aan situaties: het verheerlijken van het verleden, blijven hangen in een baan die eigenlijk niet meer past, blijven hangen in een relatie of vriendschap die eigenlijk al voorbij is, eeuwig jong willen blijven, moeite met ouder worden en lichamelijke aftakeling, dwepen met een bepaald land of bepaalde muziek;
  • vast houden aan het leven: overlijden wil nog wel eens een strijd zijn.

Als je kijkt op gedragsniveau dan zie je mensen continue hetzelfde gedrag vertonen. Op zich is daar niks mis mee, behalve als het patronen zijn waarmee je jezelf tekort doet en ook daarvan hebben we er nogal wat. Het voordeel van deze conservatieve kracht is dat het een zekere mate van stabiliteit en continuïteit aan het leven geeft. Het nadeel van deze conservatieve kracht is dat het makkelijk kan verzanden tot vasthouden vanuit angst en dat daarmee de levensenergie wordt afgeknepen: het bloedt dood, de jeu gaat er uit, de schwung gaat er van af, het leven verliest zijn kleur, het wordt een sleur, een tredmolen.

De progressieve kracht

Als tegenpool van de conservatieve kracht is er de progressieve kracht. De progressieve kracht maakt dat we de wereld in willen trekken en dat we nieuwe dingen willen ontdekken. Daardoor wordt ons wereldbeeld vergroot, kunnen we nieuwe kennis op doen en kunnen we nieuwe vaardigheden aanleren. Het aan gaan van uitdagingen heeft vaak een positieve invloed op ons zelfbeeld, ook als we niet bereiken wat we wilden bereiken; het feit dat je er voor gegaan bent vergroot over het algemeen het zelfvertrouwen, waar ‘blijven zitten waar je zit’ dat niet doet. N.B. het kan wel nodig zijn om je door de teleurstelling heen te slaan mocht je je doel niet bereikt hebben.

De progressieve kracht maakt enthousiasme in ons los en het geeft energie om iets nieuws aan te pakken. Het zal ook vaak bevredigend zijn om stappen te zetten en dingen te bereiken, ook als je niet je vooropgezette doel behaalt:

  • iets nieuws leren is vaak leuk;
  • vakanties zijn niet alleen ontspannend, maar vaak is het ook om in een andere cultuur te zijn;
  • je groeit als mens als je nieuwe ervaringen aan je pallet toe voegt;
  • iets overwinnen geeft een goed gevoel;
  • je doet levenservaring op;
  • het helpt om dingen in perspectief te zien;
  • avontuur is leuk.

Ik ga er van uit dat de wil tot groei een inherent onderdeel van het mens zijn vormt, oftewel dat in ieder van ons de wil aanwezig is om te groeien en buiten de gebaande paadjes te stappen. De mate waarin verschilt sterk van persoon tot persoon en ook kan de durft om nieuwe dingen aan te gaan ernstig verstoord worden door onverwerkte ervaringen eerder in het leven, met name in de jeugdjaren.

De comfortzone

Bert Hellinger, de grondlegger van het opstellingenwerk[1], omschrijft (vrij vertaald) in één van zijn boeken groei als volgt:

  • je wordt geboren in een gezin en je relateert je voornamelijk tot je ouders (of andere opvoeders);
  • dan wordt je blikveld verruimd tot de rest van het gezin;
  • je wereld wordt nog groter als de rest van de familie in je bewustzijn komt;
  • je gaat buiten je familie je buurtbewoners ontdekken;
  • op school wordt je blik verder verruimd door de omgang met klasgenoten en de eerste vriendschappen ontstaan;
  • je gaat de rest van je woonplaats en/of geboortestreek zien;
  • je blik verruimt zich nog verder naar het hele land;
  • je ontdekt de cultuur waar je uit voor komt, je kunt je vereenzelvigen met een volk of een ras;
  • zeker nu reizen zoveel makkelijker geworden is, wordt de hele planeet je thuis.

Je wereld wordt steeds groter, je kunt steeds meer bevatten.

In mijn persoonlijke visie is de ultieme groeistap die naar het Eenheidsbewustzijn.

Elk van de bovenstaande ‘kringetjes’ zou je ook je comfortzone kunnen noemen. Je comfortzone is wat je kent en waarbij je je relatief op je gemak voelt. Pas op, het betekent niet per se dat het prettig is binnen die comfortzone. Stel je maar eens voor dat je opgroeit in een vluchtelingenkamp en daar jarenlang woont; het zijn bepaalde geen ideale omstandigheden en er is misschien de dreiging van oorlog, er kan voedseltekort zijn, er kan te weinig bescherming tegen kou of hitte zijn, je kunt je ontheemd voelen, maar toch wordt het na verloop van tijd bekend terrein en in die zin geeft het vastigheid. Je comfortzone heeft vooral te maken met dat wat bekend is en daarin ligt een bepaalde veiligheid, ook al kan de situatie an sich onveilig zijn.

Veel van wat we doen speelt zich af binnen deze comfortzone. Ons conservatieve deel vindt het fijn om omringd te zijn met wat het kent en wat het niet kent is ‘eng’. Dat is ook de reden dat we vaak veel te lang blijven zitten in situaties die al lang niet meer passend zijn:

  • relaties
  • werk situaties
  • familieverhoudingen
  • vriendenkring
  • woonplek
  • sociaal milieu
  • inkomensniveau

Klagen heeft vaak te maken met de angst om los te komen uit een bepaalde situatie die niet prettig is, maar die wel je comfortzone is en van daaruit bekend en ‘veilig’. Het alternatief is namelijk dat je risico’s moet nemen, dat je dingen moet gaan doen die je niet gewend bent en dat je je niet langer kunt verstoppen.

Zelf werk ik binnen mijn bedrijf met name met gedrags- en gedachtenpatronen. Ik zie mensen in patronen blijven hangen die niet langer voedend voor hen zijn (als ze dat ooit al geweest zijn), waardoor ze in bovengenoemde situaties blijven hangen. De situatie is de uitingsvorm, maar waar het meestal echt om draait zijn de psychische patronen, oftewel de angst om ander gedrag te gaan vertonen.

Buiten je comfortzone stappen

Buiten je comfortzone stappen geeft per definitie weerstand. Zonder weerstand maak je geen daadwerkelijke groei door. Binnen je comfortzone bevindt zich dat wat je kent, buiten je comfortzone is dat wat je niet kent. Als je buiten je comfortzone stapt stap je het onbekende in. Dit gaat per definitie gepaard met onzekerheid of zelfs angst. Dit is onvermijdelijk. Al heb je nog zo veel groeistappen gemaakt, al ben je als mens nog zo volgroeid, al ben je nog zo groot in je persoonlijkheid of zelfs op spiritueel niveau, dan nog zul je iedere keer dat je buiten je comfortzone stapt onzekerheid en/of angst tegen komen. It’s part of the deal.

Wat wel kan veranderen is hoe je om gaat met die onzekerheid of angst. Je kunt er mee leren om gaan, je kunt het zien voor wat het is en je hoeft je er niet door tegen te laten houden. Hoe verder je groeit hoe groter ook je bevattingsvermogen wordt en ook hoe meer je zelfvertrouwen groeit. Daardoor zul je je steeds minder laten tegen houden door gevoelens van onzekerheid en angst. Dat is de verandering die je door kunt maken.

Volwassen worden

Het is mijn stellige overtuiging dat de meeste mensen nooit volwassen worden. Waarom niet? Omdat ze die stap buiten hun comfortzone niet aan durven. Ik zie veel mensen kiezen voor de (schijn)veiligheid, ook al gaat dat ten koste van hun levensgeluk en ook al leven ze daardoor een miserabel leven. De angst om vrij te breken kan echt enorm groot zijn, met name als er in de opvoeding het nodige mis is gegaan op het gebied van veiligheid en hechting. Daarom is het leven zo vriendelijk geweest om voor ons DE CRISIS uit te vinden.

Crisis: Uranus op z’n best

De planeet die veel in verband wordt gebracht met crisissen en onverwachtse en heftige veranderingen is Uranus. Uranus is heerlijk dwars en hij houdt er niet van zich aan gebaande paadjes te houden. Als je je beperkt of ingesloten voelt en Uranus wordt actief dan zul je je vrij BREKEN, met alle geweld dat daar voor nodig is. Uranus is de crisisplaneet bij uitstek.

Osho[2] heeft, vrij vertaald, ooit eens gezegd dat je een bepaald gedrag net zo lang blijft vertonen totdat je het zo spuug- en spuugzat bent dat dan pas de energie daar is om uit het patroon te breken. Ik kan me daar goed in vinden.

Ik ga er van uit dat elk gedrag z’n functie heeft: het geeft je iets of je vermijdt er iets mee. Elk gedrag levert je iets op en het kost je iets. Zo lang het gedrag je meer op levert dan het je kost blijft je dat gedrag vertonen. Het specifieke gedrag moet je dus eerst dusdanig veel gaan kosten, voordat je bereid bent om het ECHT te doorbreken. Vandaar het vast blijven zitten in situaties die al lang niet goed meer voor je zijn of het vast blijven zitten in verslavingen en sleur.

Het leven is zo vriendelijk om, als de tijd daar is om een patroon te doorbreken, je in de een of andere vorm van crisis te storten, waardoor je niet langer je kop in het zand kunt stoppen. In feite is het je eigen onderbewuste dat er voor zorgt dat je in die situatie terecht komt, omdat het onderbewuste weet dat het jouw tijd is om jezelf te bevrijden van wat niet langer bij je past. Juist door onze neiging om vast te houden aan het bekende, om binnen onze comfortzone te blijven, is er vaak een crisis voor nodig om vrij te breken. Zo zitten we nu eenmaal in elkaar: we moeten vaak tot aan het gaatje gedreven worden, zo groot is de angst om het oude bekende los te laten.

Crisis als weg tot Zelf-bevrijding

Ik zie crisissen dan ook als een weg tot zelf- of Zelf-bevrijding. Het is de manier waarop het leven je helpt om je los te maken uit dat wat je al veel te lang beperkt, uit datgene wat je klein houdt. We hebben blijkbaar die klap nodig om voor onszelf en voor onze heelheid te kiezen. Dat kan doodeng zijn en met heftige emoties gepaard gaan. Pas als je er doorheen komt ga je zien wat de verrijking voor je leven is. Achteraf zul je dankbaar zijn … maar niet op het moment zelf.

  • Weet dat het zo werkt.
  • Weet dat een crisis bedoeld is om jou te bevrijden.
  • Weet dat het leven je op deze manier helpt, omdat je het in je eentje niet kunt.
  • Weet ook dat je als mens er enorm van zult groeien.

De crisis is slechts de trigger, meer niet. Als je in een crisis geraakt betekent het dat je er klaar voor bent om jezelf te bevrijden, dus grijp die kans dan ook!

A way of living

Shamatha, één van mijn leraressen en oprichtster van het Shakti-instituut[3], zei ooit eens tegen mij: ‘it’s a way of living, je loopt ergens tegenaan en je gaat in therapie, dan leeft je weer een tijdje voort tot het volgende stuk omhoog komt’. Ik herken dit uit mijn eigen leven. Het is niet ieders weg, maar het is wel mijn weg om steeds opnieuw de diepte in te duiken en mezelf te helen. Dit is mijn manier van heling: alles onder ogen komen en er doorheen gaan. Ik noem dat ‘de Weg van het Zwaard’. Ik merk ook dat als je de grootste stukken uit je eigen leven hebt aangepakt, de vorige levens naar boven komen en daarna levens die ik überhaupt nooit geleefd heb en die dus niet mijn levens zijn. Het schuift op van ik naar het grotere geheel: helen doe je niet alleen voor jezelf, maar voor de gehele mensheid.

Crisis? What crisis?

Zoals de band Supertramp hun album uit 1975 al toepasselijk noemden: ‘Crisis? What crisis?’ Het is een way of living en zonder the occasional crisis wordt het maar een saaie boel. Crisissen heb je nodig om jezelf te bevrijden, dus omarm ze! Des te gemakkelijker ga je er doorheen.

Dus zit jij in een crisis? Fear not! Het betekent dat jij er klaar voor bent om jeZelf te bevrijden. Enjoy!

[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Bert_Hellinger

[2] http://www.osho.com/nl

[3] http://www.shakti-instituut.nl; Shamatha Broerse is ondertussen en het Shakti Instituut is overgenomen door één van haar leerlingen met wie ik zelf de opleiding psychodynamisch lichaamswerk heb gedaan.

Wil je meer blogs over Zelf-bevrijding ontvangen?

Klik dan op onderstaande link en je krijgt een mail zo gauw er een nieuwe blog is gepost.

Hoe waardevol is dit?

Als je dit artikel waardevol vindt, deel het dan op je tijdlijn, tag andere personen en/of stuur het door naar mensen die je kent en die hier baat bij zouden kunnen hebben. Gun het hen dat ze hun eerste stappen naar een gezondere levensstijl mogen maken.

Wat ga jij doen met deze inzichten?

Welk inzicht vind je het meest nuttig? En ga jij de deur openen voor jouw Ware Zelf? Deel het hieronder in het commentaarvak en/of laat een reactie achter Facebook.

Pin It on Pinterest

Share This